مَسْحُوراً ) ستمكاران گفتند كه شما پيروى نميكنيد مگر مردى كه سحر شده است انْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الْأَمْثالَ فَضَلُّوا ، نگاه كن چگونه براى تو مثل زدند پس گمراه شدند و ليكن ممكن است كه آن يهودى يا دختران او بنا بر آنچه روايت شده در اين كوشش كردند و قدرت بر اين كار پيدا نكردند ، و خدا پيامبرش را بر آنچه كردند خبر داد از نقشه آنها تا استخراج شد ، و اين دلالت بر صدق خبر آن حضرت داشت ، و چگونه جايز باشد كه بيمارى پيغمبر از كار آنها باشد و حال آنكه اگر بر اين قدرت داشتند هر آينه آن حضرت را كشته و بسيارى از مؤمنين را ميكشتند با شدّت دشمنى ايشان با آن حضرت . تفسير : ( قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ) بگو اى محمد پناه ميبرم به پروردگار صبح اين امريست از خداى سبحان مر پيامبرش را ( ص ) و مقصود تمام امّت اوست و معنايش اينست كه بگو اى محمد پناه ميبرم و امتناع ميكنم به پروردگار صبح و خالق آن و مدبّر آن و محلّ طلوع آن وقتى خواهد بنا بر آنچه صلاح و مصلحت آن اقتضا كند . ( مِنْ شَرِّ ما خَلَقَ ) از شرّ آنچه آفريده است از جنّ و انس و ساير حيوانات ، و صبح را فلق ناميد براى شكافتن عمود آن به سبب روشنايى از تاريكى و سياهى شب چنانچه به آن فجر هم گفته مىشود ، براى منفجر شدن آن برفتن تاريكيش ، و اين قول ابن عبّاس و جابر و حسن و سعيد بن جبير و مجاهد و قتاده است . و بعضى گفته‌اند : الفلق : مواليد و نوزادانند ، براى آنكه ايشان شكافته ميشوند بسبب خروج از اصلاب آباء و ارحام امّهات چنانچه شكافته